30 Ιουνίου 2010:
Ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
 Download ]

30 Ιουνίου 2010:
Παρέμβαση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Αχαίας
 Download ]

Καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές για τη δυνατότητα που έδωσαν στην οργάνωσή μας να κάνει παρέμβαση σε αυτή την τόσο ενδιαφέρουσα ημερίδα.

Καθώς οδεύουμε προς το τέλος της ημερίδας αυτής, έχουν ήδη αναλυθεί από τους προλαλήσαντες τα ζητήματα που αφορούν τον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ και την εφαρμογή του σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Σε αυτή την τελευταία συνεδρία ειδικότερα έχουν ήδη αναπτυχθεί τα ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή του κανονισμού στην Ελλάδα.

Θα ήθελα να θυμίσω ότι πέρα από τις εμπεριστατωμένες θέσεις της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες  που εξεδόθησαν τον Δεκέμβριο του 2009 και την πολύ πρόσφατη και εξαιρετικά τεκμηριωμένη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, τον Απρίλιο του 2008 είχε εκδοθεί η έκθεση «Θέμα τύχης το δικαίωμα στο άσυλο στην Ευρώπη» και τον Οκτώβριο του 2009 η έκθεση «Έξοδος από την πίσω πόρτα» για τις οποίες συνεργάστηκα με τις Νορβηγικές οργανώσεις NOASκαι Νορβηγική Επιτροπή Ελσίνκι. Η πρώτη έκθεση ανέλυσε ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα, ενώ η δεύτερη ανέδειξε το ζήτημα των επαναπροωθήσεων αιτούντων άσυλο στην Τουρκία. Και οι δύο εκθέσεις κατέληγαν στη σύσταση για αναστολή των επιστροφών αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα.

Εφόσον λοιπόν τα περισσότερα έχουν ήδη λεχθεί και γραφεί θα περιοριστώ στις τελευταίες εξελίξεις.

Μία σημαντική και ασφαλώς ιδιαίτερα θετική εξέλιξη είναι το γεγονός ότι εδώ και ένα μήνα υπάρχει για πρώτη φορά στο αεροδρόμιο Αθηνών πρόγραμμα νομικής και κοινωνικής στήριξης των αιτούντων άσυλο που επιστρέφονται βάσει του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ. Το πρόγραμμα αυτό λειτουργεί στα πλαίσια των επειγόντων μέτρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων και έχει ανατεθεί στην οργάνωση την οποία εκπροσωπώ. Κλιμάκιο της οργάνωσής μας που αποτελείται από δικηγόρο, κοινωνική λειτουργό και διερμηνείς συναντάται με τους αιτούντες άσυλο που επιστρέφονται βάσει του κανονισμού αμέσως μετά την άφιξή τους. Παρέχεται ενημέρωση και συμβουλευτική, ασκείται εποπτεία για την εφαρμογή της διαδικασίας ασύλου, εντοπίζονται οι ευάλωτες περιπτώσεις για τις οποίες  ενημερώνεται αμέσως το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Αφού οι αιτούντες άσυλο αφεθούν ελεύθεροι, τους συνοδεύουμε στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής προκειμένου να διασφαλιστεί η χορήγηση σε αυτούς των προβλεπόμενων εγγράφων. Επιπλέον μεριμνούμε για την παραπομπή των ασθενών στα νοσοκομεία στα οποία και τους συνοδεύουμε προκειμένου να διασφαλίζεται η διερμηνεία. Τέλος μεριμνούμε για την έκδοση άδειας εργασίας.

Το πρόγραμμα αυτό, το οποίο σημειωτέον είναι δίμηνης διάρκειας και χωρίς αυτή τη στιγμή να υπάρχει κάποια ένδειξη περί της συνέχισής του, έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό που υπήρχε όλα τα προηγούμενα χρόνια στο αεροδρόμιο.

Παραμένει βέβαια στο αεροδρόμιο το αγκάθι της ολιγοήμερης κράτησης (1-4 ημέρες) για την εξέταση των αποτυπωμάτων. Η οργάνωσή μας κάνει ενέργειες προκειμένου να ασκηθεί πίεση στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία εξέτασης των αποτυπωμάτων και να καταργηθεί η κράτηση.

Όμως, όπως είναι προφανές, οι αλλαγές στο αεροδρόμιο δεν είναι αρκετές για να αλλάξει η αρνητική γενική εικόνα, αφού οι επιστρεφόμενοι αιτούντες άσυλο στη συνέχεια έρχονται αντιμέτωποι με την προβληματική διαδικασία ασύλου και τις σοβαρότατες ελλείψεις στην παροχή των συνθηκών υποδοχής που προβλέπονται από τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία.

Μία σημαντική διαπίστωση την οποία έχουμε κάνει στον ένα μήνα λειτουργίας του προγράμματος υποστήριξης στο αεροδρόμιο είναι ότι ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό των επιστρεφόμενων αιτούντων άσυλο, άνω του 30%, ανήκει στις ευάλωτες ομάδες. Πρόκειται δηλαδή για ανήλικους, οι οποίοι έχουν αντιμετωπιστεί σαν ενήλικοι, για οικογένειες, για μητέρες με βρέφη, για θύματα βασανιστηρίων και για ασθενείς.

Το ζήτημα αυτό έχει δύο διαστάσεις: μία εσωτερική που αφορά την μεταχείριση των ατόμων αυτών στην Ελλάδα, και μία εξωτερική ή καλύτερα ευρωπαϊκή που αφορά την μεταχείριση αυτών των ατόμων από τις χώρες οι οποίες τα επιστρέφουν στην Ελλάδα.

Ως προς την εσωτερική διάσταση, είναι προφανές ότι μία χώρα σαν την Ελλάδα με τις πολύ σοβαρές ελλείψεις στον τομέα των συνθηκών υποδοχής δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να αντεπεξέλθει ούτε καν στις υποχρεώσεις της έναντι των ατόμων αυτών οι οποίες απορρέουν από το νομικό πλαίσιο περί ασύλου. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης δηλώνεται αδυναμία να στεγαστούν ορισμένα άτομα τα οποία έχουμε παραπέμψει παρ’ότι παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα υγείας.

Ως προς την ευρωπαϊκή διάσταση τώρα, θα ήθελα να επισημάνω ότι προκαλεί αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες επιστρέφουν συλλήβδην αιτούντες άσυλο, χωρίς να λαμβάνουν υπ’όψιν το γεγονός ότι μεταξύ αυτών υπάρχουν και άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες για τα οποία η μεταφορά αυτή είναι ιδιαίτερα επαχθής και χωρίς να ενημερώνουν τις ελληνικές αρχές για τα άτομα αυτά. Μάλιστα στην περίπτωση των ανηλίκων χρησιμοποιούνται αμφιλεγόμενες μέθοδοι διαπίστωσης της ηλικίας προκειμένου να εξαχθεί το πόρισμα ότι είναι ενήλικοι και να παρακαμφθεί η εξαίρεση που προβλέπει ο κανονισμός για τους ανήλικους. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση ανήλικου ο οποίος κατείχε πιστοποιητικό γεννήσεως το οποίο οι αρχές της χώρας στην οποία είχε μεταβεί απαξίωσαν να λάβουν υπ’όψιν.

Η πρακτική αυτή είναι ακόμα περισσότερα κατακριτέα, όταν τα ευάλωτα αυτά άτομα επιστρέφονται σε μία χώρα για την οποία, κατόπιν των συστάσεων της Ύπατης Αρμοστείας και της πληθώρας εκθέσεων που έχουν δημοσιοποιηθεί, όλοι γνωρίζουν άριστα ότι αδυνατεί να τους παράσχει την αρμόζουσα υποστήριξη.

Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι το πρόβλημα της παραβίασης των δικαιωμάτων των προσφύγων δεν είναι μόνο ελληνικό, αλλά αφορά όλες τις χώρες της Ευρώπης. Να σας δώσω και άλλα δύο παραδείγματα.. Στις 12 Ιουλίου 2009, με το πρώτο φως της μέρας η ελληνική αστυνομία εισέβαλε στον άτυπο καταυλισμό των Αφγανών προσφύγων στην Πάτρα. Διενεργήθηκαν συλλήψεις και αφού εκκενώθηκε ο καταυλισμός και ενώ είχαν ξεκινήσει εργασίες κατεδάφισης ξέσπασε πυρκαγιά που κατέκαψε τα παραπήγματα των προσφύγων και τα υπάρχοντά τους. Στις 22 Σεπτεμβρίου 2009, με το πρώτο φως της μέρας η γαλλική αστυνομία εισέβαλε στον άτυπο καταυλισμό των Αφγανών προσφύγων στο Καλαί. Διενεργήθηκαν συλλήψεις και αφού εκκενώθηκε ο καταυλισμός, μπουλντόζες γκρέμισαν τα παραπήγματα των προσφύγων. Υπάρχει καμία ουσιαστική διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο περιστατικά;

Σε τελευταία ανάλυση όλα όσα αφορούν τον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ και τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των προσφύγων που παρατηρούνται στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να γίνουν καλύτερα κατανοητά αν ενταχθούν στο γενικό τους πλαίσιο που δεν είναι άλλο από την ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου.

Η πολιτική αυτή δυστυχώς καθίσταται ολοένα και δυσμενέστερη για τους πρόσφυγες. Καταρχάς επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην προσπάθεια αποτροπής της εισόδου των μεικτών μεταναστευτικών και προσφυγικών ρευμάτων στο ευρωπαϊκό έδαφος, τόσο με την ενίσχυση των επιχειρήσεων της FRONTEXόσο και με την ενίσχυση χωρών, όπως η Λιβύη, που έχουν βεβαρημένο παρελθόν ως προς τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για να εμποδίζουν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες να ταξιδεύουν προς την Ευρώπη.

Αλλά ακόμα κι αν οι πρόσφυγες κατορθώσουν να υπερνικήσουν αυτό το εμπόδιο και να υποβάλλουν αίτηση ασύλου σε ευρωπαϊκό έδαφος, τυγχάνουν της μεταχείρισης που προβλέπει το λεγόμενο κοινό σύστημα ασύλου. Αυτό το σύστημα αποτελείται κατά βάση από τις τρεις κοινοτικές οδηγίες για το άσυλο. Όπως συμβαίνει με όλα τα ευρωπαϊκά νομοθετήματα της τελευταίας δεκαετίας που αφορούν τα ατομικά δικαιώματα, και αυτές οι οδηγίες, παρ’ότι στο προοίμιό τους ομνύουν στο διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στη συνέχεια περιλαμβάνουν προβλέψεις που αντιβαίνουν σε αυτό. Ειδικότερα το κοινό σύστημα ασύλου  έχει .δεχθεί κριτική από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το ECREκαι γενικότερα την κοινωνία των πολιτών λόγω του γεγονότος ότι ορισμένες διατάξεις του αντιβαίνουν στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 για τους Πρόσφυγες και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Και αυτή η κριτική έχει δικαιωθεί, αφού στην πράξη αποδεικνύεται ότι αυτό το ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου δεν προστατεύει τους πρόσφυγες και εν τέλει δεν αποτρέπει την άμεση ή έμμεση επαναπροώθησή τους στις χώρες καταγωγής. Οι απελάσεις προσφύγων είτε στη χώρα καταγωγής τους είτε σε άλλη χώρα η οποία με τη σειρά της τους απελαύνει στη χώρα καταγωγής τους είναι στην ημερήσια διάταξη της ευρωπαϊκής πρακτικής.

Αυτό είναι το γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έρχεται ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ, ένας εν τέλει ήσσονος σημασίας μηχανισμός διοικητικού χαρακτήρα, να προσδιορίσει ποιο κράτος είναι αρμόδιο για να εξετάσει τα αιτήματα ασύλου αυτών που κατορθώνουν να εισέλθουν στο ευρωπαϊκό έδαφος και να ζητήσουν άσυλο. Είναι γεγονός ότι ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ εισήγαγε μία πρόσθετη γραφειοκρατική διαδικασία η οποία επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την  ήδη αρνητική για τους πρόσφυγες μεταχείριση. Όμως, το βασικό πρόβλημα παραμένει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν διασφαλίζουν την προστασία των προσφύγων εν γένει, ανεξαρτήτως του αν στην περίπτωσή τους εφαρμόζεται ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ ή όχι.

Ως εκ τούτου, η επικέντρωση της συζήτησης και της κριτικής στον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ, ο οποίος είναι όντως ένας μηχανισμός που παραβιάζει τα δικαιώματα των προσφύγων, χωρίς παράλληλα να ασκείται κριτική κυρίως στην γενικότερη πολιτική ασύλου είτε σε ευρωπαϊκό είτε σε εθνικό επίπεδο συσκοτίζει την πραγματικότητα. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ αλλά η γενικότερη ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου.

Αλλά και σε ένα άλλο επίπεδο, η επικέντρωση της κριτικής σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, όπως είναι η Ελλάδα, οι οποίες λειτουργούν ως αποδιοπομπαίος τράγος, χωρίς ταυτόχρονα να ασκείται κριτική συνολικά στις ευρωπαϊκές χώρες είναι εξίσου παραπλανητική. Είναι γεγονός ότι η ελληνική πολιτική έναντι των προσφύγων παραβιάζει κατάφωρα τα δικαιώματά τους. Και οι ελληνικές οργανώσεις που ασχολούνται με το άσυλο είναι οι πρώτες που έχουν στηλιτεύσει αυτή την πολιτική και έχουν ενημερώσει τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες περί αυτού. Όμως δεν είναι μόνο η Ελλάδα που παραβιάζει τα δικαιώματα των προσφύγων. Συνεπώς το πρόβλημα της παραβίασης των δικαιωμάτων των προσφύγων δεν περιορίζεται στην Ελλάδα αλλά αφορά όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Γίνεται συνεπώς αντιληπτό ότι στο επίκεντρο της κριτικής μας θα πρέπει να τεθεί η Ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και οι προσπάθειές μας θα πρέπει να κατευθυνθούν στο στόχο της εφαρμογής μίας άλλης πολιτικής η οποία θα διασφαλίζει την προστασία των προσφύγων στα πλαίσια των όσων ορίζονται από το διεθνές δίκαιο.

Στο πλαίσιο μίας τέτοιας πολιτικής ασύλου μπορεί να εφαρμοστεί και ένα δίκαιο σύστημα καθορισμού της αρμοδιότητας εξέτασης των αιτημάτων ασύλου. Σε ένα τέτοιο σύστημα καθοριστικό ρόλο θα πρέπει να διαδραματίζει η επιλογή του ίδιου του πρόσφυγα για την χώρα εξέτασης του αιτήματός του με βάση τα δικά του κριτήρια (μεταξύ άλλων και αυτό του συνδέσμου του πρόσφυγα με τη χώρα ασύλου) και όχι με βάση διοικητικά κριτήρια τα οποία θα του επιβάλλονται.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Τα τελευταία χρόνια είμαστε όλοι μάρτυρες της μαζικής μετακίνησης προσφύγων και μεταναστών που αναζητούν προστασία στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν άλλη επιλογή. Πιστεύουμε ότι με δεδομένη την δυσχερή θέση στην οποία βρίσκονται, χρίζουν βοήθειας και υποστήριξης από όλους μας.

Οι ομάδες που δραστηριοποιούνται τα τελευταία χρόνια τόσο στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου και την Κρήτη όσο και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας, έχουν παράγει σημαντικό έργο στην νομική συνδρομή και αρωγή των προσφύγων και μεταναστών, την ευαισθητοποίηση/ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης τους.

Μέχρι σήμερα το αρμόδιο Υπουργείο και οι τοπικές Αστυνομικές Δ/νσεις με διάφορα προσχήματα απαγορεύουν συστηματικά την πρόσβαση των μελών των τοπικών ομάδων αλληλεγγύης στους πρόσφυγες στα κέντρα κράτησης (όπως στη Χίο, την Μυτιλήνη, την Κρήτη) παρά το γεγονός ότι έχουν αποδείξει εμπράκτως πως μπορούν να προσφέρουν σε εθελοντική βάση:

* Ενημέρωση των κρατουμένων προσφύγων για τις αιτίες σύλληψης τους, την νομική τους κατάσταση, τα δικαιώματα τους κ.λ.π.
* Στήριξη στους κρατούμενους και τις ιδιαίτερα ευάλωτες περιπτώσεις των ασυνόδευτων ανηλίκων, ασθενών, θυμάτων βασανιστηρίων, γυναικών.
* Επίλυση πρακτικών προβλημάτων του εκάστοτε χώρου κράτησης, διαμεσολάβιση στις αρχές (μέριμνα για τον ιματισμό, ελλείψεις σε υλικά καθαρισμού και ατομικής υγιεινής, κ.λ.π)
* Μαθήματα ελληνικής γλώσσας και γνωριμίας με την Ελλάδα.

Η θετική συμβολή των τοπικών ομάδων στην βελτίωση των συνθηκών κράτησης έχει αναγνωρισθεί τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και ευρύτερα ενώ η παρουσία τους στα κέντρα κράτησης μέχρι σήμερα μόνον θετικά αντιμετωπίστηκε από τους ίδιους τους πρόσφυγες και μετανάστες.

Το αίτημα των ομάδων για ελεύθερη πρόσβαση στα κέντρα κράτησης προσφύγων είναι σύμφωνη με τις επιταγές της Κοινωνίας των Πολιτών και το Νόμο, ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω :

* Γνωμοδοτήσεις του Συνήγορου του Πολίτη (Συνήγορος του Πολίτη αρ. πρωτ. 12393.02.2.1 &11895/02/2.1 & 16822/02/2.1)

o Εγκύκλιο Νασιάκου Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας (αριθμό πρωτοκόλλου 4803/22/44).
o Θέσεις τις Ύπατης Αρμοστείας τους ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα

* Σωφρονιστικό Κώδικα (αρ. 21 αρ. αποφ. 58819/7.4.2003 (ΦΕΚ 463) και Σωφρονιστικός κώδικας (αρ. 5)

* Την υπό στοιχεία CM/Rec(2007)14 σύσταση της Επιτροπής Υπουργών (Συμβούλιο της Ευρώπης) για το νομικό καθεστώς των ΜΚΟ

Πιστεύουμε ότι η εν γένει απαγόρευση εισόδου μελών των ομάδων, συλλογικοτήτων, εν γένει ΜΚΟ και φορέων της ΚτΠ στα νέα κέντρα screening θα είναι αρνητική για τους πρόσφυγες / μετανάστες ενώ η τυχόν αρμοδιότητα του εκάστοτε Διοικητή τους να κρίνει την πρόσβαση αυτή, θέτει εκ νέου σε συνθήκες εγκλεισμού/κράτησης τους ίδιους τους πρόσφυγες και μετανάστες, τους απομονώνει από την κοινωνία που οφείλει να είναι αρωγός στη νέα αυτή προσπάθεια και στερεί ουσιαστικά από τις ομάδες το δικαίωμα παρουσίας τους εκεί. Εκφράζουμε την ανησυχία μας για την εξέλιξη αυτή που ως φαίνεται δρομολογείται από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη διότι η πρακτική αυτή αποστερεί από τους πρόσφυγες/μετανάστες το δικαίωμα επικοινωνίας με την τοπική κοινωνία.

Με δεδομένη την εξαγγελία δημιουργίας ΑΝΟΙΧΤΩΝ κέντρων (screening centers) ιδιαίτερα στα συνοριακά σημεία, θεωρούμε ότι η πρόσβαση των ομάδων, συλλογικοτήτων εν γένει ΜΚΟ και φορέων της ΚτΠ είναι εκ των ων ουκ άνευ για την πραγμάτωση τους και σε κάθε περίπτωση αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα των προσφύγων/μεταναστών.

Καλούμε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, τους Βουλευτές, την Δ/νση Αλλοδαπών, τις κατά τόπους Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, και τις κατά τόπο Αστυνομικές Δ/νσεις και οποιονδήποτε υπεύθυνο εν γένει, να μεριμνήσουν ώστε να επιτραπεί εξ αρχής η πρόσβαση των μελών των ομάδων, συλλογικοτήτων, εν γένει ΜΚΟ και φορέων της ΚτΠ στα screening centers που πρόκειται να δημιουργηθούν, και η έμπρακτη συμμετοχή των πολιτών σε ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα που αφορούν την κοινωνία μας : την αρωγή στους πρόσφυγες και μετανάστες.

ΑΙΤΗΜΑ

ΑΝΤΙΓΟΝΗ – ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΑΤΣΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ, ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΗ ΒΙΑ

ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΣΙΣ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΝΕΩΝ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΧΙΟΥ

ΕΠΣΕ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΜΝΗΣΤΕΙΑ

ΔΙΚΤΥΟ CLANDESTINA

ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΔΙΚΤΥΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ (ΚΕΠΑΔ)

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ –ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΑΜΟΥ

ΚΙΝΗΣΗ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΠΑΤΡΑΣ

ΟΜΑΔΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΟΜΑΔΑ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ (ΑΘΗΝΑ)

ΠΡΩΤΗ ΣΤΑΣΗ – ΜΟΛΥΒΟΣ (ΛΕΣΒΟΣ)

PRAKSIS ( ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ)

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ-ΜΥΤΙΛΗΝΗ (ΛΕΣΒΟΣ)

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ Β.ΕΛΛΑΔΟΣ

ΦΟΡΟΥΜ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

«ΑΙΤΗΜΑ»

ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ
ΜΕΪΝΤΑΝΗ 13-15, ΑΘΗΝΑ 11741
ΤΗΛΕΦΩΝΑ: 2109241677, 6977280984

E-MAIL: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

ΠΡΟΣ: ΥΠΑΤΟ ΑΡΜΟΣΤΗ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

20 Ιανουαρίου 2010

Αξιότιμε κύριε Ύπατε Αρμοστή,

Με την ευκαιρία της επίσκεψής σας στην Ελλάδα και της συνάντησής σας με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που ασχολούνται με τα θέματα των προσφύγων θα θέλαμε να σας υποβάλλουμε και εγγράφως τις απόψεις μας για την κατάσταση των προσφύγων στη χώρα μας.

Όπως γνωρίζετε, η χώρα μας παρουσιάζει χρόνια προβλήματα στον τομέα του ασύλου:

Παρεμπόδιση των προσφύγων να εισέλθουν στη χώρα μας προκειμένου να ζητήσουν άσυλο

Έλλειψη πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου.

Παράτυπη διαδικασία ασύλου

Ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό αναγνώρισης.

Συσσώρευση εκκρεμών υποθέσεων σε β’ βαθμό.

Παράνομες επαναπροωθήσεις αιτούντων άσυλο

Έλλειψη μέριμνας για τους ανηλίκους και τα θύματα βασανιστηρίων.

Έλλειψη παροχής των συνθηκών υποδοχής που προβλέπονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι αφενός να έχουν συσσωρευθεί περί τις 50.000 υποθέσεις που εκκρεμούν επί πολλά χρόνια στον β’ βαθμό και αφετέρου να έχουν προκύψει χιλιάδες περιπτώσεις αιτούντων άσυλο που έχουν στερηθεί παρανόμως τα δικαιώματά τους.

Από το 2009 όμως έως σήμερα αυτή η ήδη απαράδεκτη κατάσταση έχει παρουσιάσει μεγάλη επιδείνωση με πλέον χαρακτηριστικά στοιχεία τα παρακάτω:

Θέσπιση του π.δ 81/2009 το οποίο κατήργησε τον δεύτερο βαθμό εξέτασης των αιτημάτων , στερώντας τους αιτούντες άσυλο από το δικαίωμα σε αποτελεσματική προσφυγή.

Ουσιαστική αναστολή εξέτασης των αιτημάτων ασύλου.

Σχεδόν απόλυτη στέρηση του δικαιώματος πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου.

Μαζικές συλλήψεις αιτούντων άσυλο

Έξαρση του φαινομένου των παράνομων επαναπροωθήσεων (βλ.και την έκθεση «Ανεπιθύμητοι άνθρωποι: παράνομες απελάσεις αιτούντων άσυλο από την Ελλάδα στην Τουρκία» που η οργάνωσή μας συνέταξε σε συνεργασία με τις Νορβηγικές οργανώσεις NOAS και Norwegian Helsinki Committee,

http://www.noas.org//file.php?id=241)

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι σήμερα να μην λειτουργεί ουσιαστικά ο θεσμός του ασύλου στην Ελλάδα.

Η νέα κυβέρνηση η οποία εξελέγη την 4η Οκτωβρίου εξήγγειλε αλλαγές στον τομέα του ασύλου και ειδικότερα αφαίρεση της αρμοδιότητας της διαχείρισης του ασύλου από την αστυνομία και δημιουργία πολιτικής υπηρεσίας ασύλου. Ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει σε καμία απολύτως αλλαγή. Δεν κατάργησε το π.δ. 81/2009, πράγμα που αποτελεί αίτημα όλων των οργανώσεων που ασχολούνται με τους πρόσφυγες, ούτε έδωσε εντολές για διευκόλυνση της πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου με αποτέλεσμα η κατάσταση να παραμένει απαράλλακτη.

Μέχρι στιγμής η κυβέρνηση έχει προχωρήσει στη συγκρότηση Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων η οποία έχει καταλήξει σε ορισμένα πορίσματα ως προς τη νέα υπηρεσία ασύλου και την μεταβατική περίοδο μέχρι την έναρξη εφαρμογής του νέου συστήματος. Θα ακολουθήσουν οι εργασίες της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για την κατάρτιση του προεδρικού διατάγματος, η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και ο έλεγχος του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αλλά και αφού ολοκληρωθούν όλες αυτές οι διαδικασίες, θα απαιτηθεί μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να συγκροτηθεί και να αρχίσει να λειτουργεί η νέα υπηρεσία ασύλου.

Είναι προφανές συνεπώς ότι έχουμε μπροστά μας μία μακρά μεταβατική περίοδο μέχρι την έναρξη λειτουργίας του νέου συστήματος. Πέραν του ότι μέχρι στιγμής δεν έχει επέλθει καμία αλλαγή, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι σύμφωνα με τα πορίσματα της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για τη μεταβατική περίοδο:

Η αρμοδιότητα για την διαχείριση του ασύλου θα παραμείνει στην αστυνομία, με όλες τις παρενέργειες που αυτό συνεπάγεται

Δεν θεσπίζεται επαρκής αριθμός επιτροπών για την ταχεία εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων, πράγμα που σημαίνει ότι οι υποθέσεις αυτές θα παραμείνουν σε εκκρεμότητα για πολλά χρόνια ακόμα.

Δεν λαμβάνεται επαρκής μέριμνα για την αποκατάσταση των αδικιών του παρελθόντος που αφορούν αιτούντες άσυλο που τέθηκαν εκτός διαδικασίας εξαιτίας παρατυπιών της αστυνομίας (σημειώνουμε ότι το θέμα αυτό αφορά χιλιάδες αιτούντες άσυλο προερχόμενους μεταξύ άλλων από το Ιράκ, το Αφγανιστάν, το Σουδάν, την Σομαλία κλπ.).

Ως εκ τούτου η οργάνωσή μας εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την κατάσταση των αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα και θεωρεί ως επιτακτική ανάγκη την λήψη των παρακάτω μέτρων

άμεση αφαίρεση της διαχείρισης του ασύλου από την αστυνομία και ανάθεσή της σε πολιτική υπηρεσία

άμεση διευκόλυνση της πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου

δημιουργία επαρκούς αριθμού μεταβατικών δευτεροβάθμιων επιτροπών για την ταχεία εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων

αναβίωση της διαδικασίας ασύλου για πλήρη αποκατάσταση των αδικιών για τους αιτούντες άσυλο που τέθηκαν εκτός διαδικασίας εξαιτίας παρατυπιών της αστυνομίας

θέσπιση ενός δίκαιου συστήματος ασύλου σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς προσφυγικού δικαίου.

Μετά τιμής

Σπύρος Ριζάκος

Νόμιμος Εκπρόσωπος